วิธีสร้างวัสดุและกล่องเพาะเลี้ยงไอโซพอดด้วยตัวเอง

“วัสดุเพาะเลี้ยง” หมายถึง ดิน ปุ๋ยหมัก หรือวัสดุอื่น ๆ ที่คุณใช้เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของไอโซพอด มันเป็นส่วนหนึ่งในส่วนประกอบที่สำคัญที่สุดสำหรับการสร้างแหล่งที่อยู่อาศัยของไอโซพอดที่มีสุขภาพดี แต่โชคดีที่การทำให้ถูกต้องนั้นไม่ได้ยากเกินไป

ต่อไปนี้คือส่วนผสมทั่วไปที่คุณจะต้องใช้สำหรับการจัดพื้นที่เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของไอโซพอด

• ดินหน้าดิน: ดินหน้าดินเป็นตัวเลือกที่ดีในการเพิ่มปริมาตรให้กับวัสดุเพาะเลี้ยงของคุณ หากเป็นไปได้ ควรใช้ดินหน้าดินที่มาจากบริเวณเดียวกับที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของไอโซพอด เพื่อเลียนแบบสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติให้ใกล้เคียงที่สุด

• ดินปลูกสำเร็จรูป: ดินปลูกสำเร็จรูปมักมีสารอาหารสำหรับพืช ซึ่งยังช่วยให้ไอโซพอดของคุณมีสุขภาพดีด้วย ควรเลือกชนิดที่มีไมซีเลียม (mycelium) ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อไอโซพอดของคุณ

• ปุ๋ยมูลไส้เดือน (Vermicompost): หรือที่เรียกว่า Vermicast วัสดุนี้ทำมาจากมูลใส้เดือน 100% ซึ้งเต็มไปด้วยสารอาหารที่มีประโยชน์สำหรับไอโซพอดและพืชที่อาศัยอยู่ในแหล่งที่อยู่อาศัย

• มอสสแฟกนัม (Sphagnum Moss): มอสสแฟกนัมเป็นที่รู้จักในวงการเลี้ยงไอโซพอดเนื่องจากความสามารถในการกักเก็บความชื้นอย่างยอดเยี่ยม มอสชนิดนี้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการวางบนพื้นผิวเพื่อช่วยรักษาความชื้น และยังสามารถใช้ช่วยกักเก็บความชื้นในวัสดุเพาะเลี้ยงได้ด้วย

• แคลเซียม: ไอโซพอดต้องการแหล่งแคลเซียมเพื่อให้เปลือกหุ้มแข็งแรงและช่วยในกระบวนการทำงานอื่น ๆ ของร่างกาย หนึ่งในแหล่งแคลเซียมที่ดีที่สุดคือกระดองหมึก (cuttlefish bone) ซึ่งสามารถให้ทั้งชิ้นหรือบดผสมกับวัสดุเพาะเลี้ยงได้ เปลือกหอยทากและหินปูนก็เป็นแหล่งแคลเซียมที่ดีอีกทางหนึ่ง และยังช่วยเพิ่มความสวยงามให้กับกล่องเลี้ยงของคุณด้วย

• กากมะพร้าว/ใยมะพร้าว (Cocopeat/Coir): การใช้วัสดุชนิดนี้สำหรับวัสดุเพาะเลี้ยงไอโซพอดยังเป็นที่ถกเถียงกัน เนื่องจากมีสารอาหารน้อยมาก แต่ก็มีคุณสมบัติอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ เช่น การดูดซับน้ำได้ดี ซึ่งช่วยให้กากมะพร้าวชื้นรักษาความแข็งแรงของดิน ทำให้เหมาะกับสัตว์ที่ชอบขุดรู ด้วยเหตุนี้ เราจะเติมกากมะพร้าวประมาณ 15% ในวัสดุเพาะเลี้ยงของเรา แต่ต้องมั่นใจว่าส่วนผสมอื่น ๆ มีสารอาหารเพียงพอ

  
  

ถ่านไม้และเพอร์ไลต์เป็นส่วนผสมที่ค่อนข้างพบได้ง่ายทั้งสองชนิด แต่หลายคนยังคิดว่าไม่จำเป็น

• ถ่านไม้ (Charcoal): ถ่านไม้มักถูกใช้เพราะมีคุณสมบัติในการกรองที่ดีเยี่ยม ช่วยรักษาความสะอาดและความสดชื่นของแหล่งที่อยู่อาศัย อย่างไรก็ตาม การเติมถ่านไม้อาจไม่ได้ให้ประโยชน์มากนัก ดังนั้นหลายคนจึงมักไม่ใส่ แต่ถ้าคุณต้องการใช้ถ่านไม้บ้าง ก็ไม่มีอันตราย นอกจากนี้ยังพบว่าบางสายพันธุ์ไอโซพอดชอบมีถ่านไม้ในสภาพแวดล้อมของพวกมัน ตราบใดที่ยังมีสารอาหารเพียงพออยู่

• เพอร์ไลต์และลูกดินเผา (Perlite and Leca): เพอร์ไลต์และลูกดินเผาเป็นส่วนผสมอีกชนิดหนึ่งที่คุณอาจพบได้ และมักอยู่ในดินปลูกสำเร็จรูป เพอร์ไลต์และลูกดินเผามีประโยชน์ต่อพืช เพราะช่วยให้ดินโปร่งและป้องกันการจับตัวเป็นก้อน แม้ว่ามักจะไม่ถือว่าคุ้มค่าในการใส่ในวัสดุเพาะเลี้ยงไอโซพอด แต่ทั้งสองชนิดไม่มีอันตรายต่อไอโซพอดหากคุณใส่ไปในกล่องเลี้ยง

  

  วิธีทำวัสดุเพาะเลี้ยงไอโซพอดด้วยตัวเอง เมื่อคุณเลือกส่วนผสมเรียบร้อยแล้ว ต่อไปคือการผสมส่วนผสมเหล่านี้เข้าด้วยกันในสัดส่วนที่เหมาะสม วัสดุเพาะเลี้ยงส่วนใหญ่ประกอบด้วยดินหน้าดิน ดินปลูกสำเร็จรูป และใบปุ๋ยหมักเป็นหลัก เพื่อเพิ่มปริมาตรและสารอาหาร เพียงแค่มั่นใจว่าส่วนผสมของคุณมีสารอาหารเพียงพอและสามารถขุดรูได้ ไอโซพอดของคุณก็จะอยู่ได้อย่างสบาย ผสมส่วนผสมของคุณในชามขนาดใหญ่ และจดบันทึกว่าคุณใช้ส่วนผสมอะไรบ้างและใช้เท่าไหร่ ข้อมูลนี้จะช่วยให้คุณปรับวัสดุเพาะเลี้ยงให้เหมาะสมกับความต้องการของไอโซพอดแต่ละสายพันธุ์ วิธีทำวัสดุเพาะเลี้ยงให้ปลอดเชื้อ มีสิ่งหนึ่งที่เรายังไม่ได้กล่าวถึง ซึ่งอาจถือว่าเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด นั่นคือการทำให้วัสดุเพาะเลี้ยงปลอดเชื้อ ปัญหาคือวัสดุเพาะเลี้ยงใด ๆ อาจเต็มไปด้วยสิ่งไม่พึงประสงค์ เช่น ตะขาบ หอยทาก หรือแม้แต่ไอโซพอดที่ไม่ต้องการ แม้ว่าความเสี่ยงจะสูงขึ้นเมื่อใช้ดินหน้าดินที่มาจากแหล่งธรรมชาติโดยตรง แต่คุณก็ควรระมัดระวังกับผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายตามท้องตลาดด้วยเช่นกัน ดังนั้น การทำให้วัสดุเพาะเลี้ยงปลอดเชื้อก่อนใช้งานจึงมีความจำเป็นที่สุด แม้ว่าผู้จำหน่ายจะอ้างว่าผลิตภัณฑ์ผ่านการทำให้ปลอดเชื้อมาแล้วก็ตาม เพราะสิ่งแปลกปลอมที่ไม่พึงประสงค์อาจทำให้คุณต้องเสียเวลามากในการกำจัดศัตรูพืชหรือเปลี่ยนวัสดุเพาะเลี้ยงทั้งหมด ในกรณีที่แย่ที่สุด การไม่ทำให้วัสดุเพาะเลี้ยงปลอดเชื้ออาจส่งผลเสียร้ายแรงต่ออาณานิคมไอโซพอดของคุณ วิธีฆ่าเชื้อวัสดุเพาะเลี้ยงไอโซพอด คุณมีตัวเลือกหลายวิธีในการทำให้วัสดุเพาะเลี้ยงปลอดเชื้อ วิธีที่เข้าถึงได้ง่ายที่สุด ได้แก่ การแช่แข็ง การอบ การใช้ไมโครเวฟ และการนึ่ง
  

• การแช่แข็ง: การแช่แข็งเป็นวิธีที่นิยมเพราะทำได้ง่าย เพียงใส่วัสดุเพาะเลี้ยงลงในถุง ใส่ในช่องแช่แข็งข้ามคืน ก็เรียบร้อยแล้ว วิธีนี้ยังเป็นที่นิยมอีกเพราะถือว่าเป็นวิธีที่มีดีที่สุดในการกำจัดแมลงที่อาศัยอยู่ในวัสดุเพาะเลี้ยง

• การใช้ไมโครเวฟ: การใช้ไมโครเวฟค่อนข้างตรงไปตรงมาและรวดเร็ว แต่ไมโครเวฟส่วนใหญ่มีขนาดจำกัด ดังนั้นวิธีนี้จึงเหมาะที่สุดกับแหล่งที่อยู่อาศัยขนาดเล็ก แต่ไม่เหมาะสำหรับวัสดุเพาะเลี้ยงจำนวนมาก

• การอบ: การอบคล้ายกับการใช้ไมโครเวฟ แต่เตาอบทั่วไปมักมีขนาดใหญ่กว่ามาก ทำให้เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ต้องการเตรียมวัสดุเพาะเลี้ยงจำนวนมาก

• การนึ่ง: การนึ่งเป็นอีกวิธีที่นิยมและมีประสิทธิภาพ ตะกร้าสานหรือตะกร้าแบบโปร่งจะเหมาะสำหรับใส่วัสดุเพาะเลี้ยง เพราะสามารถกักเก็บความร้อนได้เพียงพอเพื่อกำจัดสิ่งมีชีวิตที่อาจอยู่ในนั้น ควรมีฝาปิดเพื่อช่วยกักเก็บความร้อน การนึ่งประมาณ 20 นาทีถือว่าเพียงพอ และวัสดุเพาะเลี้ยงควรร้อนจนจับไม่ได้ วิธีการทำให้วัสดุเพาะเลี้ยงปลอดเชื้อทั้งหมดที่กล่าวมานั้นต้องใช้ความร้อนสูงเพื่อกำจัดศัตรูพืชที่ไม่พึงประสงค์ คุณควรมั่นใจอย่างยิ่งว่าวัสดุเพาะเลี้ยงได้เย็นลงจนถึงอุณหภูมิห้องก่อนนำไปใช้งาน ไม่ว่าวัสดุเพาะเลี้ยงของคุณจะถูกทำให้ปลอดเชื้อไปแล้ว มันก็ยังสามารถปนเปื้อนได้ง่าย ดังนั้นควรเก็บไว้ในภาชนะปิดสนิทก่อนนำไปใช้ คุณสามารถใช้ซองซิลิก้าเพื่อช่วยลดความชื้นและเชื้อรา หรืออาจลองใส่สปริงเทล (springtails) บางส่วนเพื่อช่วยให้วัสดุเพาะเลี้ยงปราศจากเชื้อราและพร้อมใช้งาน การสังเกตไอโซพอดในแหล่งที่อยู่อาศัย สุดท้ายแต่ไม่ท้ายสุดคือกระบวนการสังเกตวัสดุเพาะเลี้ยงของคุณและวิธีที่ไอโซพอดมีปฏิสัมพันธ์กับมัน พวกมันมักจะมุ่งไปหาส่วนผสมใดส่วนผสมหนึ่งเป็นพิเศษ จากนั้นจดบันทึกไว้เพื่อให้คุณรู้ว่าควรใส่มากขึ้นในครั้งต่อไป อย่าลืมบันทึกสายพันธุ์ด้วย เพราะไอโซพอดแต่ละสายพันธุ์มีความชอบที่แตกต่างกัน